امتیاز: 
تعداد مشاهده: 19863 بار

سنگ کلیه

 
سنگ کلیه از بیماری‌های خوش‌خیم کلیوی می‌باشد که به عوامل فردی و محیطی بستگی دارد. سنگ‌هاي توليد شده از نظر جنس و اندازه با هم متفاوت هستند
سنگ کليه: سنگ کلیه از بیماری‌های خوش‌خیم کلیوی می‌باشد که به عوامل فردی و محیطی بستگی دارد. سنگ‌هاي توليد شده از نظر جنس و اندازه با هم متفاوت هستند. سنگ کليه از مواد مختلفي تشکيل مي‌شود و اندازه‌هاي متفاوتي دارد(مي‌تواند به صورت يک رشته موي ميکروسکوپي باشد و يا آن قدر بزرگ شود که تمام کليه را فرا گيرد). تقريباً حدود 80% از سنگ‌هاي کليه از طريق ادرار دفع مي‌شوند ولی اگر سنگ بيش از اندازه بزرگ باشد در درون کليه باقي مانده و محل خروج ادرار را مسدود مي‌کند. که در این صورت نوع درمان تغییر می‌کند. ابتدا در رابطه با کلیه و وظایف آن بیشتر بدانیم: وظایف اصلی کلیه‌ها: 1)کليه‌ها آب بدن را تنظيم مي‌کنند: براي اين‌که بدن شما به ‌درستي و به نحو مطلوب فعاليت کند باید داراي حجم مناسب آب باشد. يکي از مهم‌ترين وظايف کليه‌ها برداشت آب زائد يا حفظ آب بدن در موارد ضروری مي‌باشد. 2)کليه‌ها مواد زائد را خارج مي‌سازند: مايعات بدن و مواد در خون بايد به میزان مناسب وجود داشته باشند تا بدن به درستي بتواند کارکردش را انجام دهد. به ‌عنوان مثال: سديم و پتاسيم مواد معدني می‌باشند که از مواد غذايي به‌دست مي‌آيند. اين مواد معدني براي سلامتي لازم هستند ولی بايد به میزان تعیین شده از آن‌ها ذخیره شود. مواقعی که کليه‌ها به‌درستي فعاليت کنند، مواد اضافی از بدن به داخل ادرار ترشح مي‌شوند. کليه‌ها در تنظيم ساير مواد معدني در بدن مثل: کلسيم و فسفر که براي تشکیل استخوان لازمند، کمک مي‌کنند. مواد زائد مانند: اوره و کراتينين نيز بايد از بدن خارج شوند. اوره و ساير مواد زائد زماني که بدن پروتئين‌هایی مانند گوشت را تجزيه مي‌کند، ایجاد می شوند. در مواردی که از فعاليت کليه‌ها کم می‌شود، اوره و کراتينین در خون افزايش می یابد. بسياري از محصولات زائد اگر از مايعات بدن خارج نشوند براي بدن سمي هستند به عنوان مثال وقتي فردي دارويي مصرف مي‌کند، مواد زائد شيميايي که از مصرف اين دارو در بدن ظاهر می‌شود، توسط کليه‌ها دفع می‌شوند. 3)تشکیل هورمون توسط کلیه‌ها: کليه‌هاي سالم، ماده شيميايي مهمي به‌نام هورمون‌ها را نيز مي‌سازند. اين هورمون‌ها در جريان خون گردش کرده و برخی از عملکردهاي بدن را مانند: فشارخون، ساخت گويچه‌هاي قرمز و برداشت کلسيم از روده‌ها را تنظيم مي‌کنند. علائم: بيماري کليوي غالبا بدون درد گسترش پیدا می‌کند و منجر به تخریب فعالیت‌های کلیه‌ها می شود. بنابراين افراد در معرض خطر پيشرفت بيماري کليوي، بايد به‌طور مرتب مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرند. اين افراد کساني هستند که مبتلا به بيماري قند، ديابت، پرفشاري خون، بيماري عروقي و همچنین وابستگان نزديک افراد مبتلا به بيماري‌هاي ارثي کليه مي‌باشند. علائم باليني سنگ کليه: -درد شديد در ناحیه‌ پهلو‌ها -دفع ادرار خوني يا تغيير رنگ ادرار -کاهش اشتها و یا در مواقعی بی‌اشتهایی ‌-بوي بد ادرار -خروج ادرار به صورت غیر پیوسته مهم ترین علائمی که در یک بیمار کلیوی می‌توان مشاهده نمود شامل: 1)خستگي 2)پرفشاري خون 3)ورم چشم‌، دست يا پاها 4)دفع ادرار خوني، تيره يا به رنگ چاي 5)شب ادراري(بيشتر از يک بار در موقع خواب) 6)کاهش اشتها(کاهش وزن) 7)خارش مداوم زماني که کليه‌ها کارکردشان را از دست دهند مواد زائد و مايعات در بدن تجمع پيدا کرده و شما نياز به درمان با دياليز(براي تصفيه خون يا به وسيله ماشين يا از راه شکم و به‌صورت دياليز صفاقي) يا پيوند کليه داريد. حال علائم دیگر بیماری سنگ کلیه: سنگ کليه مي‌تواند بدون علامت باشد تا زماني که کليه را از کار بيندازدو یا حتی علامت دار گردد. يعني ممکن است کليه سنگ بسازد، علائم هم ندهد و کسي هم متوجه نشود و در نهايت روزي کليه را نارسا کند. يکي از مهم‌ترين علائم سنگ کليه درد است. اين درد شب‌ها شروع شده و فرد را از خواب بيدار مي‌کند. در واقع درد سنگ کليه شديد و غيرقابل تحمل است. يکي ديگر از علائم سنگ، تغيير رنگ ادرار به صورت خوني است. بعضي از بيماران سنگ کليه، با علامت عفونت مراجعه مي‌کنند. سنگ‌هاي لگنچه كليه با درد پهلوها و پشت شروع مي‌شود(قولنج كليوي يا درد كوليكي) و با حركت سنگ به طرف پايين و حالب درد به تدريج به كشاله ران و اندام تناسلي منتقل می‌شود. درد كوليكي يكي ازشديد ترين دردهايي است كه انسان تجربه مي‌كند. امكان دارد اين درد همراه با علائم گوارشي نظير تهوع و استفراغ و يا حتی شوك باشد. درد چه موقع ايجاد مي‌شود؟ سنگ وقتي که‌ ‌بخواهد دفع بشود، درد ايجاد مي‌کند و وقتي که ثابت شد، درد از بين مي‌رود، بايد به کمک سونوگرافي و عکس راديولوژي مخصوص کليه و مجاري ادرار، اين سنگ پیدا شود. چرا کليه بعضي از افراد سنگ ساز است؟ اگر غلظت مواد داخل ادرار زياد شود، مي‌تواند زمينه ساز سنگ کليه شود يا در برخي موارد زمينه‌هاي ارثي براي تشکيل سنگ موثر است که فرد را مستعد ابتلا به بیماری سنگ کلیه می‌کند. چگونگی ایجاد سنگ: زمانی که‌ غلظت مواد در داخل يک محلول بيش از حد شود، در نهايت به حالت فوق اشباع در مي‌آيند و به کريستال تبديل شده و رسوب مي‌کنند. وقتي غلظت مواد در ادرار زياد شود، زمينه تشکيل هسته سنگ در ادرار فراهم می‌ شود. زمانی هم که اين هسته اوليه ايجاد شد، ساير مواد دور اين هسته رسوب مي‌کنند و سنگ بزرگ مي‌شود. جنس اين سنگ‌ها معمولاً چيست؟ شايع ترين نوع سنگ کليه، سنگ‌هاي کلسيمي هستند. شايد حدود 80 تا 85 درصد از انواع سنگ‌هاي کليوي سنگ‌هاي کلسيمي باشند. اين سنگ‌هاي کلسيمي هم عموماً به صورت نمک‌هاي کلسيم ایجاد می‌شوند. مثلاً: اگزالات کلسيم يا فسفات کلسيم، بعد از سنگ‌هاي کلسيمي، سنگ‌هاي عفوني، اسيد اوريکي و ساير انواع سنگ‌ها شيوع دارند. ولي اکثر افرادي که گرفتار سنگ کليه مي‌شوند، در واقع گرفتار سنگ هاي کلسيمي هستند. برخي افراد هستند که بدنشان به کلسيم اضافه نياز دارد، مثلاً: زنان باردار و کساني که دچار پوکي استخوان هستند. در برخي موارد سنگ کليه، ما به بيمار تجویز می‌کنیم كه بيشتر كلسيم مصرف كند. مثلاً در سنگ‌هاي اگزالات کلسيم، اگر بیمار کلسيم بيشتري مصرف کند، اين کلسيم در روده به اگزالات متصل مي‌شود و اصلاً از روده جذب نمي‌شود و به اين ترتيب، يون اگزالات که افزايش آن در ادرار باعث تشکيل اگزالات کلسيم در کليه شده و رسوب کرده و سنگ اگزالات کلسيمي تشکيل داده، اصلاً وارد بدن نمي‌شود. مواردی که منجر به ایجاد سنگ کلیه می‌شوند: از جمله موارد موثر در ایجاد سنگ کلیه شیوه زندگی و وراثت می‌باشند. محل زندگي بيماراني که داراي سنگ کليه هستند به‌طور معمول در مناطقی با هواي گرم و مرطوب است تا هواي سرد رژيم غذايي نيز يکي از عوامل کليدي، موثر در پیشگیری از سنگ کلیه می‌باشد همچنین مصرف ادویه‌جات مثل فلفل نيز خطر ابتلا به بيماري را افزايش مي‌دهند. تشخيص سنگ کليه: به وسيلة عکس برداري و يا سونوگرافي وجود سنگ در بخش‌هاي مختلف کليه تشخيص داده مي‌شود؛ همچنين در مواردي که شک وجود دارد مي‌توان از روش‌هاي تصوير برداري و همچنین آزمایشات خون و ادرار نيز استفاده کرد. انجام موارد زیر در تشخیص سنگ‌کلیه الزامی است: 1-آزمايشات كشت و تجزيه ادرار جهت بررسي عفونت و خون در ادرار 2-آزمايش خون: در صورتي كه افزايش گلبول هاي سفيد ديده مي‌شود به عفونت مشكوك مي‌شويم. 3-عكس ساده شكم: به طور كلي محل اغلب سنگها را مشخص مي‌كند. 4-عكسIVP يا اصطلاحاً رنگي: كه با تزريق ماده حاجب انجام شده و جزئيات كليه‌ها، حالب و مثانه را مشخص مي‌كند. 5-سونوگرافي: كه وجود احتمالي سنگ و يا انسداد را در سيستم ادراري نشان مي‌دهد. سونوگرافي دستگاه ادراري: دستگاه ادراري در هر دو جنس از دو کليه، دو ميزناي (حالب)، مثانه و پيشابراه تشکيل شده است. اصولاً تمامي بخشهاي دستگاه ادراري با سونوگرافي قابل بررسي است، اما حالب طبيعي معمولاً به جهت آنکه قطر بسيار کمي داشته و دو جدار آن به صورت مجازي روي هم خوابيده‌اند، در سونوگرافي ديده نمي‌شوند. سونوگرافي کاربردهاي متعددي در بررسي دستگاه ادراري دارد که از آن جمله مي‌توان به بزرگ شدن کليه‌ها به علت پس زدن ادرار ناشي از انسداد با سنگ يا ديگر توده‌ها، بررسي تومورها، کيست‌ها و آبسه‌هاي کليه، بررسي اندازه کليه در بيماراني که پيوند کليه شده‌اند، ارزيابي پروستات، مثانه و... اشاره نمود. آمادگي‌هاي پيش از انجام سونوگرافي دستگاه ادراري: براي بررسي مثانه و مجاورات آن بايد مثانه پر باشد. اما مثانه لبريز از ادرار(به شدت پر) به علت پس زدن ادرار به حالب‌ها و سيستم جمع کننده ادرار و لگنچه‌هاي کليه ممکن است منجر به تشخيص اشتباه شود. وجود پانسمان و زخم پوستي در محل کليه‌ها از دقت سونوگرافي مي‌کاهد. مثلاً در سوختگي‌هاي شديد انجام سونوگرافي تقریباً غيرممکن است. اقدامات عمومي اولیه: -مصرف مايعات فراوان بخصوص يک تا سه ساعت بعد از غذا -محدوديت مصرف پروتئين‌ها -محدوديت مصرف نمک‌ها -مصرف غذاهاي حاوي پتاسيم -محدوديت مصرف غذاهاي حاوي اگزلات -درمان عفونت‌هاي ادراري -محدوديت مصرف کربو هيدرات ها -مصرف روغن ماهي -عدم مصرف بعضي از داروها و مصرف داروهاي ديگر -پيشنهاد به مصرف مايعات فراوان با هدف ادرار بيش از 2 ليتر در 24 ساعت که بايد مصرف مايعات بيش از 3 ليتر باشد. درمان سنگ کليه: *درمان‌هاي خوراکي: سيترات پتاسيم ممکن است جهت درمان سنگ اسيد اوريکي و فرم‌هاي خفيف سنگ‌هاي کلسيمي هيپريوريکوزوريک نيز مورد استفاده قرار گيرد. بسته به نوع سنگ، درمان هم متفاوت است. در برخي از سنگ‌ها مي‌توان با تجويز دارو‌هاي مختلف از تشکيل مجدد و بزرگ شدن آن ها جلوگيري کرد و يا سنگ را دفع کرد. در مورد سنگ‌هايي که اندازه بزرگي دارند و نمي‌توان به وسيله درمان دارويي آن ها را حل کرد بايد از سنگ شکن استفاده نمود ولی باید بدانید در سنگ‌هاي عفوني هرگز از سنگ شکن استفاده نمي‌شود. اصول كلي درمان شامل: 1)حل كردن سنگ به طريق شيميايي 2)از بين بردن روند سنگ سازي 3)شناسايي نوع سنگ براي تعيين رژيم غذايي 4)جلوگيري از تخريب سلول هاي كليه 5)كنترل عفونت و برطرف نمودن هر گونه انسداد روش هاي درمان دارويي: 1)اولين اقدام درماني كاهش درد است. در صورت وجود درد شديد از داروهاي مخدر(مانند: پتدين و مورفین) و داروهاي ضد اسپاسم نظير: هيوسين با صلاحدید پزشک استفاده مي‌كنند. داروهاي ضد اسپاسم موجب شل شدن عضلات حالب شده و به دفع سنگ كمك مي‌نمايد. 2)مشخص نمودن تركيب سنگ به كمك تجزيه شيميايي براي تعيين رژيم غذايي مناسب: بيمار بايد از طريق يك صافي ادرار نموده و سنگ را براي تجزيه و مشخص نمودن تركيب آن به پزشك نشان دهد. 3)بسته به نوع سنگ ممكن است داروهايي به منظور متوقف كردن رشد سنگهاي موجود يا تشكيل سنگهاي جديد تجويز شود.«هيدروكسيد آلومينيوم به علت اتصال به فسفر سبب دفع آن از طريق دستگاه گوارش مي‌شود. و در افرادي كه سنگهاي فسفاتي دارند تجويز مي‌شود.» از آلوپورينول براي كاهش اسيد اوريك سرم (ِخون) استفاده مي‌شود و در مبتلايان به سنگهاي اسيد اوريكي داده مي‌شود. در ضمن بي كربنات سديم و جوش شيرين نیز اين نوع سنگ را حل مي‌كند. تجويز داروهاي ادرار آور(تيازيدي) هم سبب كاهش كلسيم ادرار مي‌شود. درمان تغذيه‌اي در سنگ‌هاي اگزالات کلسيم: در این نوع بیماران نیز مهمترين جزء درمان تغذیه، مصرف فراوان آب میباشد. لازم است اين بيماران روزانه بيش از 1000 ميلي گرم کلسيم مصرف کنند که از منابع خوب کلسيم شير کم چرب، ماست، پنير و کلم بروکلي می‌باشد. درحقيقت مصرف رژيم غذايي حاوي کلسيم خيلي کم، سبب دفع ادرار اگزالات مي‌گردد که در افراد مستعد، احتمال بروز سنگ کليه را افزايش مي‌دهد. با مصرف کلسيم فراوان، کلسيم بيشتري در روده ذخیره می‌شود که با اگزالات ترکيب و آن را به صورت غير محلول در مي‌آورد و بدين طريق اگزالات از روده جذب نمي‌شود. پس نه تنها کلسیم از رِژیم غذایی حذف نمیشود که مصرف کافی آن حتی لازم است. مرحله بعدی، کاهش اگزالات رژيم غذايي است که به‌خصوص با حذف هشت ماده‌ي غذايي غني از اگزالات(اسفناج، ريواس، چغندر، آجيل، شکلات، چاي، سبوس گندم و توت فرنگي) نیز تا حد زيادي اگزالات رژيم غذايي کاهش مي‌يابد. توصيه مي‌شود اين افراد پتاسيم بيشتري دريافت کنند تا کربوهيدرات‌هاي ساده (قند، شکر، شيريني‌ها)، دفع کلسيم و اگزالات را افزايش ‌دهند. درمان تغذيه‌اي در سنگ‌هاي اسيد اوريکي: بيماران مبتلا به سنگ‌هاي اسيد اوريکي بايد آب زيادي مصرف کنند و توصیه می‌شود با تجويز رژيم غذايي مناسب ،PH ادرار آن‌ها را کمي افزايش داد تا به 5/6 -6 برسد. در صورتي که افزايش اسيد اوريک شديد باشد، بايد پروتئين تنها به صورت محدود مصرف شود و مصرف منابع غذايي حاوي پورين از جمله گوشت‌ها، عصاره‌ي گوشت، حبوبات و ساير منابع حاوی پروتئین بايد کاهش يابد. درمان تغذيه‌اي در سنگ‌هاي سيستئيني: اين بيماران بايد آب فراواني(بيشتر از 4 ليتر در روز) بنوشند. اغلب لازم است در طول شب نيز بيدار شده و آب بنوشند. رژيم غذايي با باقيمانده‌ي قليايي، براي افزايش PH ادرار تا 5/7 لازم است. علاوه بر این براي آن‌ها رژيم غذايي حاوي سيستئين، متيونين و سيستئينِ کم توصيه ميگردد. در صورتی که با این موارد سنگ کنترل نشود، پني سيلامين تجويز مي‌شود که اثرات جانبي زيادي دارد. در مورد سنگ‌هاي استرووايت، درمان تغذيه‌اي چندان نقشي ندارد و در درمان غذايي برحسب نوع سنگ، با يک متخصص تغذيه مشورت نمايید. تغذيه: هدف از درمان تغذيه‌اي در اين بیماران، حذف عوامل غذايي است که در تشکيل سنگ موثر می‌باشند. آب: مهمترين جزء درمان تغذيه بيماران سنگ کلیوی، مصرف فراوان آب در طول روز است. تا ادرار رقیق توسط آنها دفع گردد و غلظت مواد تشکيل دهنده‌ي سنگ در آن کاهش يابد، يعني حجم ادرار دفع شده به 2 ليتر يا بيشتر در روز برسد. براي توليد اين مقدار ادرار، بايد روزانه 2 تا 3 ليتر آب نوشيده شود. آب و هوا: در افرادي که در آب و هواي گرم زندگي مي‌کنند به علت دهيدراتاسيون، شيوع سنگ ادراري بخصوص اسيد اوريکي زياد است. از طرفي به علت افزايش ويتامين D در اثر تماس بيشتر با نور خوشيد ميزان دفع ادراري کلسيم و اگزالات افزايش مي‌يابد. اين حالت در افراد با پوست روشن مشخص تر است. میزان مصرف آب در بیملاران مبتلا به سنگ‌کلیه: ممکن است فردي در محيطي گرم زندگي کند يا فعاليت روزانه اش زياد باشد، روزي 5 تا پارچ هم آب بخورد، ولي باز کافي نباشد. چون همه اين 8 ليوان آبي که مي‌خورد، عرق مي‌شود و چيزي از آن به ادرار نمي‌رسد تا رقيق شود. براي همين بايد ملاک، ميزان ادرار باشد نه ميزان آبي که فرد مي‌نوشد. بیمارانی که سنگ‌کلیه دارند قبل از این‌که احساس تشنگی کنند باید آب بنوشند. افرادي كه كليه آنها مکرراً دچار سنگ می‌شود با افزايش حجم مايع دريافتي شانس تشكيل سنگ را كاهش می‌دهند. سنگهاي دستگاه ادراري ابتدا به صورت كريستال‌هاي كوچك قابل دفع هستند كه اگر حجم مايع ادراري زياد باشد اين كريستالها را قبل از آنكه به يكديگر متصل شوند دفع مي‌كند و عارضه‌اي ايجاد نمي‌شود. اما اگر اين كريستالها در حد فوق اشباع قرار بگيرند بخصوص زماني كه حجم مايع بدن كم است به يكديگر متصل شده و هسته‌اي را تشكيل دهند، اين هسته‌هاي تشكيل شده با اضافه شدن موادي ديگر سنگ را تشكيل مي‌دهند. اگر قطر سنگ ها كمتر از 5 ميلي متر باشد قابل دفعند اما دفع آنها نيز ممكن است همراه با درد باشد و اين دردها كه درد كوليكي كليه ناميده مي‌شوند جزء شديدترين دردها هستند. رژيم غذايي: به طور موثر بر سنگ کليه اثر مي‌گذارد با مصرف اسيد‌هاي اشباع نشده يا پروتئين حيواني و قند شيوع آن افزايش يافته و با مصرف فيبر‌هاي غذايي و پروتئين گياهي کاهش مي‌يابد. مصرف غذاها با انرژي پايين، با کاهش شيوع سنگ همراه مي‌باشند گياه خواران بروز پاييني از سنگ دارند. مصرف زياد سديم با افزايش ميزان کلسيم و سديم و کاهش دفع سيترات همراه است و ميزان کريستاليزاسيون نمک کلسيمي به علت اشباع ادراري مونو سديم اورات و فسفات کلسيم را افزايش مي‌دهد. ميزان مصرف مايع و حجم ادرار نيز بر سنگ سازي موثرند. متوسط حجم ادرار در افراد سنگ ساز 6/1 ليتر در روز است. چند نکته مفید: -اگر نوع‌ سنگ‌ كلسيمي‌ يا فسفري‌ باشد، از مصرف‌ فرآورده‌هاي‌ لبني‌، شكلات‌ و نارگيل‌ خودداري‌ كنيد. -اگر نوع‌ سنگ‌ فسفاته‌ باشد، رژيم‌ غذايي‌ حاوي‌ اسيدها به‌ اسيدي‌ نگه‌داشتن‌ مختصر ادرار كمك‌ مي‌كند. -اگر نوع‌ سنگ‌، اسيداوريكي‌ يا سيستيني‌ باشد، رژيم‌ غذايي‌ حاوي‌ مواد قليايي‌ به‌ قليايي‌ نگه‌داشتن‌ مختصر ادرار كمك‌ مي‌کند. در مورد همه‌ انواع‌ سنگ‌، نوشيدن‌ روزانه‌ حداقل‌ 10 ليوان‌ مايعات‌(و بيشتر از همه‌ آب‌ خالص‌) ضروري‌ است. -رژيم‌ غذايي‌ كم‌چربي‌ و پرفير نيز توصيه‌ مي‌شود. در ضمن حتما در شرایط زیر به‌ پزشك‌ خود هم مراجعه‌ نماييد. .اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان داراي‌ علايم‌ سنگ‌ كليه‌ باشيد. .اگر افزايش‌ درجه‌ حرارت بدن‌ تا 3/38 درجه‌ سانتيگراد را تجربه کردید. .اگر بروز علايم‌ عفونت‌ كليه‌(سوزش‌ و ناراحتي‌ هنگام‌ ادرار كردن‌ يا احساس‌ مكرر نياز فوري‌ به‌ ادرار كردن‌) را دارید. .اگر دچار علائم‌ جديد و غيرقابل توجيه شده ايد که در این صورت داروهاي‌ تجويزي‌ ممكن‌ است‌ با عوارض‌ جانبي‌ همراه‌ باشند. - استفاده از مايعات: براي رقيق كردن ادرار و شستن و دفع كردن سنگ ها روزانه 2 تا 3 ليتر آب بنوشيد. -از خوردن آب انگور بپرهيزيد: خوردن آب انگور خطر ابتلا به سنگ كليه رادر افرادي كه استعداد آن را دارند را تا 44% افزايش مي‌دهد. - مصرف مداوم سبزیجات. پرهیز از برخی مواد غذایی: عدم مصرف نمک در غذای روزانه یکی از موارد مهم در پیشگیری از ابتلا به بیماری سنگ‌کلیه است و نمک عاملي است که به ساخته‌شدن سنگ‌هاي کلسيمي کمک مي‌کند. نمکي که از روده جذب مي‌شود، از طريق کليه بايد دفع شود؛ بنابراين همان نمکي که هنگام پختن غذا از آن استفاده می‌شود کافي است و افرادي که کليه سنگ ساز دارند، نبايد سرسفره به غذايشان نمک بزنند. تاثير كليسم در شكل گيري سنگ كليه: كلسيم در روده با اگزالات تركيب شده و سبب جلوگيري از جذب اگزالات در خون شده و در نتيجه ميزان آن را در ادرار كاهش داده و امكان ابتلا به سنگ كليه را نيز كاهش مي‌دهد. مصرف يك ليوان آب جوشيده در هر ساعت سبب رقيق شدن املاح در ادرار و دفع سريع تر و راحت تر سنگ در مبتلايان به اين بيماري مي‌شود. سنگ‌هاي ادراري تجمعات پلي کريستالين بوده که حاوي مقاديري کريستالوئيد و ماتريکس آلي مي‌باشند. تشکيل سنگ به ادرار فوق اشباع نياز دارد و اين حالت نيز بستگي به PH ادراري و قدرت يوني غلظت مواد محلول و ترکيب ادرار دارد. ترکيب در حالت مختلف فيزيو لوژيک بسيار متغير است و از يک حالت اسيدي در صبح تا ادرار کاملاَ ًقليائي بعد از هر وعده‌ي غذايي تفاوت دارد هر چقدر قدرت يوني افزايش يابد ضريب فعاليت يوني کاهش مي‌يابد که خود نشان دهنده‌ در دسترس بودن بيشتر يون مي‌باشد. نقش غلظت مواد محلول مشخص است، به طوري که با افزايش غلظت مواد، تمايل آنها به رسوب نمودن بيشتر خواهد شد. محل اتصال لگنچه به حالب محل عبور از روي عروق ايلياک و محل اتصال حالب به مثانه جزء محل‌هاي تنگ جهت عبور سنگ مي‌باشند. در حالب درد موضعي در مسير انتشار عصب ايليوانيگوئينال و شاخه‌ي ژنيتال منتشر مي‌شود. اکثر سنگ‌هاي ادراري با درد حاد با وضعيت آناتوميکي افراد(مثل لگنچه داخل و خارج کليوي) ارتباط دارد ولی بدانید که اندازه‌ي سنگ با شدت علايم ارتباطي ندارد. مهار کننده‌هاي جذب از روده: سلولز فسفات با اتصال به کلسيم در روده با ممانعت از جذب آن، داروي مطرح در درمان تيپ 1 هيپر کلسيوري با سنگ سازي مکرر مي‌باشد. اين بيماران بايد در هنگام سطح هورمون پاراتيروئيد طبيعي بدن، سطح کلسيم و فسفر نرمال داشته باشند. همچنين شواهدي از بيماران استخواني در مورد افزايش جذب کلسيم از روده وجود دارد. اين دارو سطوح اشباع فسفات کلسيم و اگزالات کلسيم را کم مي‌کند و ممکن است سطوح اگزالات و فسفات ادراري را افزايش دهد. براي جلوگيري از افزايش سطوح منيزيم، كلسيم، اگزالات و سديم ادراري هورمون پاراتيروئيد مي‌بايد يك تا دو بار در سال همراه با غذا مصرف شود. دارو‌ها: داروهاي پايين آورنده اسيد اوريک: آلوپورينول در درمان سنگ‌هاي کلسيمي همراه با هيپريوريکوزوري با يا بدون هيپريورمي موثر است. مسكن‌ها: داروهاي‌ ضداسپاسم‌ براي‌ شل‌ كردن‌ عضلات‌ حالب‌ و كمك‌ به‌ دفع‌ سنگ‌ بسته‌ به‌ نوع‌ سنگ‌(سنگ‌هاي‌ حاوي‌ كلسيم‌، استروايت‌، سيستيني‌، اسيداوريكي‌ يا ساير تركيبات‌) داروهايي‌ به‌ منظور متوقف‌ كردن‌ رشد سنگ‌هاي‌ موجود يا تشكيل‌ سنگ‌هاي‌ جديد ممكن‌ است‌ تجويز شود. اين‌ نوع‌ درمان‌ مستلزم‌ برنامه‌ طولاني‌ مدت‌ بوده‌ و پايبندي‌ بيمار به‌ اجراي‌ آن‌ در موفقيت‌ آن‌ مهم‌ است‌. پيشگيري از تشکيل سنگ سيستئيني: مصرف زياد مايعات قليايي معمولاً غير موثر مي‌باشند. دي سيکلامين که در درمان ويلسون نيز استفاده مي‌شود مي‌تواند ميزان سيستئين نامحلول ادراري را کاهش دهد. عوارض آن شامل جوش و اختلالات خونی، کليوي و کبدي است. دوز اثر آن بايد بر اساس ميزان سيستئين اندازه گيري ‌شود، همراه با آن بايد روزانه 50-250 ميلي گرم پيريدوکسين هم مصرف شود. این دارو به علت افزايش سديم بايد درCHF(نارسايي احتقاني قلب) با احتياط مصرف شود. عوارض گوارشي شايع نيست مصرف آن در زنان یائسه، به علت ريسک بالاي بيماري پوکي استخواني، جايز نبوده و به جاي آن بايد از هيدروکلروتيازيد همراه با سيترات پتاسيم استفاده شود. فسفات: در مورد دفع فسفات از ادرار جايگزين کردن آن بهترين راه درمان است جذب فسفات به وسيله آنتي اسيد حاوي آلومينيم، منيزيم يا کلسيم ممکن است مهار شود. در بيماراني که داروهای گروه ديژيتال مصرف می کنند و در نارسايي کليه، بيماري آديسون و اختلال شديد عملکرد کبد دارو بايد با احتياط مصرف شود. ديورتيک‌هایی مانند تيازيد‌ها دفع کلسيم را کاهش مي‌دهند اين مسئله از افزایش عملکرد ثانويه غده پاراتيروئيد و افزايش ويتامين D و نهايتاً جذب کلسيم در روده جلوگيري به عمل مي‌اورد. عوارض آن هم قابل تحمل است ولی سطوح پتاسيم بايد اندازه گیری شود. هيپوکالمی(کاهش میزان پتاسیم خون) حاصل از آن موجب هيپوسيتراتوري(کاهش دفع سیترات در ادرار) شده که کلسيم ادرار را جذب مي‌کند و دفع کلسيم در نیمی از بيماران طي 5-4 سال به سطوح قبل از درمان مي‌رسد. به نظر نمي‌رسدکه تغيير دررژيم غذايي اثري بر اين پديده داشته باشد. در ضمن تيازيد‌ها بر جذب نرمال کلسيم از روده اثري ندارد. کلسيم: سنگ‌هاي ادراري حاصل از هيپراگزالوري جذبي، به طور موثر با مصرف کلسيم درمان مي‌شوند. گلوکونات کلسيم و سيترات کلسيم بهتر جذب مي‌شده و در افزايش سرمي کلسيم موثرند. کربنات کلسيم و فسفات کلسيم فرم‌هاي ديگري بوده که با جذب نشدن و باقيماندن در لومن روده و اتصال با اگزالات، از جذب آن مي‌کاهد. فرم اخير در درمان هيپراگزالوري جذبي موثر بوده و سنگ‌هاي جديد را کاهش مي‌دهد. دوز آن بايد بر اساس ميزان دفع 24 ساعته ادراري سيستئين تنظيم گردد. عوارض آن شايع بوده و شامل تب، تهوع و استفراغ و عوارض گوارشي، جوش، پوست شکننده، علايم شبيه به لوپوس، کاهش حس چشايي و مشکلات خوني مي‌باشد. عوارض احتمالي سنگ: -عفونت دستگاه ادراري که در برخی از انواع سنگ هم شایع تر است. -آسيب به كليه که در مواردی این آسیب حتی عمل جراحي برای خروج سنگ را ضروري سازد. -عود سنگ که گاها در یک فرد بعد از دفع سنگ مجدداً ایجاد می شود. و در نهایت راه حل‌هايي ساده براي جلوگيري از تشکيل سنگ كليه: سنگ‌ها ممكن است صاف يا زبر و خشن، به كوچكي يك دانه و يا به حدي بزرگ شده(که انسداد نسبی یا کامل ایجاد کرده) باشند. شما ممكن است سنگ‌هاي كوچك خود را توسط ادرار بدون اينكه متوجه شويد دفع نمائيد. ولي سنگ‌هاي بزرگ‌تر باعث دردهاي شديدي در هنگام عبور از لوله متصل كننده مثانه و كليه مي‌شوند، و حتي گاهي ممكن است در اين لوله گير كنند كه در اين حالت جريان ادرار را مسدود مي‌نمايند. اكثر سنگ هاي كليه از وجود مقدار زياد كلسيم در كليه ايجاد مي‌شوند.(البته اين موضوع به ميزان كلسيم موجود در رژيم غذايي بستگي دارد). انواع كمياب تري از سنگ‌ها هستند كه توسط عفونت‌هاي ادراري يا وجود بيش از حد اسيد اوريك در ادرار حاصل مي‌شوند. محققان نوع بسيار كوچكي از باكتري را هم كشف كرده‌اند كه در كليه بعضي افراد زندگي مي‌كند و در شكل دهي سنگ ها نقش مهمي را دارد.
تصاویر: 

نظر کاربران

  • از فرم زیر برای ثبت دیدگاه خود استفاده بفرمایید.
  • مسئولیت محتوای دیدگاه کاربران بر عهده ی خود آنان می باشد.
مائده
ميشه تركيب سنگاي اگزالاتي رو بهم بگين؟؟
مطلب کامل ومفیدی بود از زحمات شما سپاسگزارم،باآرزوی سلامتی برای شما

نظر خود را در مورد این مطلب از طریق فرم زیر بنویسید