امتیاز: 
تعداد مشاهده: 16722 بار
ناباروری (نازایی) در زنان

ناباروری (نازایی) در زنان / بخش دوم

 
در این بخش به عوامل موثر در ایجاد ناباروری در زنان و روش‌های مختلف برای درمان نازایی اشاره شده است.
دستگاه تناسلي داخلي زن 4 قسمت اصلي دارد که نقش مهمی ‌را در بروز نازایی ایفاء می‌کنند: 1) تخمدان‌ها: در روند تولیدمثل تخمدان‌ها نقش مهمی ‌دارند و می‌توان گفت که بروز اختلال در کارکرد تخمک‌گذاري تخمدان‌ها عامل اصلی در نازایی خانم‌ها می‌باشد. اگر خانمی ‌مرتب و بدون وقفه قاعده شود، علتش وجود تخمک‌گذاری مناسب می‌باشد و در نهایت یکی از عواملی است که نشان می‌دهد تخمک‌ها به درستی عملکردشان را انجام می‌دهند و در مقابل، خانمی‌که قاعدگی‌اش به صورت نامنظم است، دلیلش تخمک‌گذاری نامناسب تلقی می‌شود که در این شرایط باید به پزشک زنان و زایمان مراجعه کند. علائم دیگر نشان دهنده تخمک‌گذاری بدین شرح می‌باشد: - تنها عامل قطعیت تخمک‌گذاری، حاملگی می‌باشد. - بالا رفتن درجه حرارت بدن: پس از عمل تخمک‌گذاری، دمای بدن در حدود نیم درجه افزایش پیدا می‌کند. برای تشخیص تخمک‌گذاری انجام اقدامات زیر ضروری است: * قبل از هرگونه فعاليت بدني، خانم باید هر روز صبح از روز اول قاعدگي تا شروع قاعدگي بعدي، درجه حرارت بدن خود را از راه دهان گرفته و یادداشت کند. در روز پانزدهم قاعدگی تا زمان شروع قاعدگی بعدی، دمای بدن در حدود نیم درجه افزایش می‌یابد که خود علامت اصلی در تخمک‌گذاری می‌باشد. * ترشحات گردن رحم:‌ ترشحات گردن رحم در زمان تخمک گذاري بالا بوده اما پس از آن به حالت طبیعی باز می‌گردد (کاهش مي‌يابد). * نمونه برداري: برای تشخیص تخمک‌گذاری انجام نمونه برداري از لايه داخلي رحم، تغییر در ضخامت اندومتر و برخی آزمایش‌های تجویزی به پزشک کمک می‌کند. در صورتی که عامل نازایی تنها تخمک‌گذاری تلقی شود، پزشک هورمون‌هاي زنانه (استروژن و پروژسترون به صورت تنها يا ترکيبي) را برای بیمار تجویز می‌کند. در این روش عمل تخمک‌گذاری در حدود 4 تا 6 ماه ادامه می‌یابد؛ علاوه بر این هورمون‌ها، آمپول و برخی دیگر از داروها نیز موثر هستند که اگر بیمار از آمپول استفاده کند، ممکن است چندقلوزائی برایش ایجاد گردد. 2) لوله‌هاي رحمي: یکی دیگر از عوامل موثر در ناباروری، اختلال در نحوه عملکرد لوله‌های رحمی ‌می‌باشد و این نکته نیز حائز اهمیت است که باز بودن لوله‌ها شرط لازم براي حاملگي بوده ولی شرط کافی محسوب نمی‌گردد. از جمله وظایف لوله‌های رحمی ‌بدین شرح می‌باشد: - اسپرم از رحم به سمت تخمک آزاد شده از سوی تخمدان، انتقال یابد. - تخم بارور شده به داخل رحم انتقال پیدا کند. بدین ترتیب اگر لوله‌های رحمی ‌در هر نقطه مسدود شوند و کارکردشان دچار اختلال گردد، خانم با نازایی مواجه شده و باید هرچه سریعتر تحت درمان قرار گیرد. 3) جسم رحم: فيبروم رحم (نوعي تومور خوش خيم) از جمله موانع موجود براي بارداري در جسم رحم محسوب می‌شود که تنها با انجام آزمايش‌های تخصصي، حفره و جسم رحم مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. شکل‌هاي غيرعادي رحم موجب سقط‌هاي مکرر شده ولی منجر به نازایی نمی‌شود و باید توسط پزشک تشخیص و درمان شود. 4) دهانه رحم: وظایف دهانه رحم بسیار بیشتر از لوله‌های رحمی ‌بوده که در زیر به چند مورد از آن‌ها اشاره شده است: - عبور دادن اسپرم - مواظبت از اسپرم: ترشحات دهانه رحم، زمانی که سلول‌هاي متحرک اسپرم از مايع مني وارد مهبل که حالت اسيدي دارد مي‌شوند، مواظبت کرده و در نهایت آن‌ها را به سمت رحم و لوله‌هاي رحمي هدایت می‌کند؛ بنابراین می‌توان گفت که دهانه رحم یکی از عوامل مهم در باروری تلقی می‌شود که بروز برخی مشکلات در ساختار محیطی و تغییرات فيزيکي و شيميايي آن نقش مهمی‌در نازایی دارند. * ساکن ماندن اسپرم‌ها و عدم انتقال آن‌ها به قسمت فوقانی ناشی از وجود مواد ضداسپرم (اسپرم کش) در ترشحات دهانه رحم است که نقش موثری در روند نازایی دارد. * مشاهده کيست‌هاي چرکي توسط پزشک، عفونت و ترشحات غيرعادي از عوامل دیگر نازایی به شمار می‌روند. * بيماريهاي التهابي لگن و بيماري‌هاي مقاربتي * اندومتريوز (وجود نسج ديواره داخلي رحم در خارج از رحم) * تخمدان پلي کيستيک (مشاهده کيست‌هاي ريز فراوان در تخمدان‌ها) درمان: - تحریک تخمک‌گذاری: در این روش انجام ICSI, IVF, IUI برای بیمار تجویز می‌شود؛ بدین صورت که تحریک تخمدان را با استفاده از هورمون درمانی (کلومیفن سیترات،HCG و HMG ) ایجاد نموده و در نتیجه به مقدار کافی تخمک آزاد می‌گردد. IUI: پس از شست و شو و جدا سازی مایع انزال از شوهر، اسپرم‌های زنده توسط کاتتر گرفته شده و به صورت مصنوعی و همزمان با تخمک‌گذاری به حفره رحم وارد می‌شوند. در عین حال تحریک تخمک‌گذاری پیش از تزریق اسپرم با هدف تولید تعداد کافی تخمک نیز انجام می‌گردد؛ البته زمان تخمک‌گذاری با اندازه‌گیری هورمون‌های جنسی در ادرار و خون و به وسیله سونوگرافی‌های متعدد از تخمدان در روزهای متوالی قابل تشخیص است. این درمان در نازائی با علت نامشخص در بعضی از اختلا لات اسپرم مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روش معمولاً تا ۴ بار برای هر زوج قابل تکرار است و پس از چهار دوره احتمال حاملگی حدود ۳۵% است. IVF: باروری در محیط آزمایشگاه یا لقاح خارج رحمی، اقداماتی است که در روش IVF انجام می‌گردد. در مشکلاتی از قبیل: آسیب لوله‌های رحمی، مشکلات تخمدانی، اندومتریوز و ناباروری از سوی مرد این روش کاربرد بسیار دارد. عملکرد: 1) استفاده از داروهای محرک تخمک‌گذاری برای تحریک تخمدان، تولید تعداد کافی تخمک و تنظیم سیکل قاعدگی 2) زمانی که اندازه فولیکول به حد مطلوب برسد، HCG تزریق و 3 روز بعد توسط سونوگرافی (با استفاده از سوزن از طریق دیواره واژن) تخمک‌ها جمع آوری می‌گردند. 3) همزمان در آزمایشگاه نمونه انزال مرد تهیه و اسپرم‌ها در مجاورت تخمک قرار داده می‌شوند تا لقاح در محیط آزمایشگاه انجام پذیرد. 4) بعد از بارورشدن تخمک‌ها، جنین‌های مناسب به درون رحم انتقال می‌یابند. میکرواینجکشن (ICSI): اگر بخواهیم ناباروری که از سوی مرد است را تحت درمان قرار دهیم (اشکالات حرکتی اسپرم و تعداد اندک اسپرم‌ها) انجام میکرواینجکشن در بهبود این مشکل بسیار تاثیرگذار است. به این ترتیب که: 1) پس از تحریک تخمدان‌ها به وسیله داروهای محرک تخمک‌گذاری و رسیدن فولیکول‌ها به حد مناسب، تخمک‌ها جمع آوری شده و همزمان با آن نمونه انزال در آزمایشگاه تهیه می‌شود. 2) تزریق اسپرم سالم با استفاده از دستگاه میکرواینجکشن امکان پذیر است و تقریباً ۴۸ ساعت بعد از عمل میکرواینجکشن همانند IVF جنین‌های تقسیم شده و مناسب به سمت قسمت درونی رحم انتقال می‌یابند. تشخیص حاملگی: بعد از این که جنین انتقال پیدا کرد در حدود 12 روز پس از آن تست حاملگی گرفته می‌شود که در صورت وجود حاملگی، این تست مثبت شده و میزان اطمینان آن با انجام مجدد تست 3 روز بعد افزایش پیدا خواهد کرد. بعد از این مرحله سونوگرافی 2 هفته بعد گرفته می‌شود که پزشک در صورت رویت ساک جنینی، به قطعیت حاملگی اطمینان حاصل می‌کند.

نظر کاربران

  • از فرم زیر برای ثبت دیدگاه خود استفاده بفرمایید.
  • مسئولیت محتوای دیدگاه کاربران بر عهده ی خود آنان می باشد.

نظر خود را در مورد این مطلب از طریق فرم زیر بنویسید